Gemini şunu dedi:
Osmanlı Devleti'nde fes takmak, döneme ve kişinin toplumsal statüsüne göre değişiklik göstermiş olsa da, II. Mahmud döneminden itibaren belirli kesimler için zorunlu hale getirilmiştir.
Fesin Osmanlı serüvenini şu başlıklarla özetleyebiliriz:
Fesin Osmanlı serüvenini şu başlıklarla özetleyebiliriz:
1. II. Mahmud Dönemi ve "Fes Nizamnamesi" (1829)
Fes, Osmanlı'ya 1820'lerin sonunda modernleşme hareketlerinin bir parçası olarak girdi. Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından sonra kurulan modern ordu (Asakir-i Mansure-i Muhammediye) ve devlet memurları için bir kıyafet devrimi yapıldı.
- 1829 Kıyafet Nizamnamesi ile memurların ve askerlerin fes giymesi resmen zorunlu kılındı. * Bu dönemde amaç, devlet görevlileri arasında din ve mezhep ayrımı gözetmeksizin tek tip bir görünüm sağlamaktı.
2. Halk İçin Durum
Halk için fes kullanımı başlangıçta tam bir zorunluluk olmasa da, zamanla sosyal bir norm ve sadakat sembolü haline geldi.
- Şehirli erkekler arasında fes giymemek "baş açık" gezmek olarak görülür ve hoş karşılanmazdı.
- Ancak din adamları (ulema) bu zorunluluğun dışında tutulmuş; onlar sarık sarmaya devam etmişlerdir.
3. Fesin Sembolik Anlamı
İlginç bir ironi olarak; fes ilk geldiğinde "gavur icadı" denilerek şiddetle reddedilmiş, ancak 1925'teki Şapka Kanunu geldiğinde bu kez "milli ve dini bir sembol" olarak savunulmuştur. II. Abdülhamid döneminde fes, Osmanlı kimliğinin en belirgin ayracı haline gelmiş ve kullanımı zirve yapmıştır.